(EN) (TR) (ES)

Kant says, “it is a window to the mind.”

Our hands, which open the rooms of our dream and thought world, are evidently capable enough to make us Homo Faber, the tool-making human.

So, what is the distinguishing feature of these human hands?

In his book “The Craftsman,” Richard Sennett notes that our primate relatives use their hands for touching and grasping, but the unique anatomical structure of the human hand, especially the thumb, allows for the development of the ability to hold something in a balanced way. This means that when we stopped simply touching an object or enclosing it in our palms and began to hold it properly with our right hand while sculpting with our revolutionary left hand, the nature of the task changed.

In short, we needed a thumb to hold the object in balance. Or perhaps, because that finger developed, we found the balance between the object and ourselves.

We understand the importance of the thumb.

Now, let’s consider some situations where the thumb is absent or not fully functional. For example, if the left thumb is deeply cut, pots cannot be cleaned well, nor can lids fit properly. Scrolling down on Instagram becomes difficult, and even the joy of making love may falter. The thumbs, which we assign only the task of ‘creating space’ on the keyboard, actually hold the main rhythm of jazz music or are essential to the relationship with the farmer’s sickle.

Thus, our thumbs, which deserve their name, and our relationship with our hands created special meanings for humans throughout the flow of history. Some people have been placed in advantageous positions in the production-consumption equation because they embraced the principle that “hand is superior to hand.” Others simply wanted to relieve themselves by using their hands, applying blues to canvases. Some became tailors, stitching both their own and others’ rips. Many couldn’t be contained, while others lent a hand to help a neighbor or became a hand over time. In one way or another, our hands created numerous social, psychological, and linguistic meanings and statuses.

As hands integrated so much into our daily lives, we began to forget how we exercised dominance over those around us through them or how our very windows could limit our homes.

What if we lived without using our hands?

How would we reach out to the people we love? Would we fear places with doors and windows, wondering how to open them? How would we make love, or create art? What would we eat and drink? Would we bite into fruits without plucking them from the tree? Would we assign more erotic meanings to our eyes, foreheads, feet, voices, or breaths? What would the hand-making, revolutionary human do for the sake of revolution without hands or thumbs?!

Let’s push a little further:

Let’s consider creatures that are not our relatives, those who do not rely on hands or the labor of hands. How is their relationship with touch and matter? If we were like a flower, a fly, a dog, or a breeze for 24 hours, what would we feel when we returned to our uniquely thumbed bodies?

Yet, to touch without transforming it for our own benefit is one of the most naive characteristics of communication between beings.

Touching seems like an innocent action done just to savor the moment, distant from possession. Like a primal beauty wanting to merge with matter for just a moment.

Walking, touching the color of a flower, the warm sand on the beach, the cat desiring oxytocin, or a friend’s back. Touching not with your hand but with your wholeness. Touching just to understand, feel, and know, without ulterior motives, without stirring in the work of the thumb.

Would we love those around us recklessly, as if taking a scissor to time? If we learned to touch just to feel our shared existence, without claiming ownership, how would our connections change?

Yet, when we cease to touch, holding something signifies a decision, a desire for change. Perhaps it implies the wish to take control of what we have or to transform it into something else. To hold is the desire to ‘grasp’ an idea or object so it doesn’t escape, to keep it with us. Holding is the first act of ownership, the maternalized syllable of possession.

The world, with a romantic tolerance for touch, is perhaps prejudiced against the desire to hold something to obtain it.

Objects saying “don’t categorize me” are interested in touch but cautious about being confined. Like the spines of a hedgehog, the things we try to grasp (if we haven’t killed them) actively resist us. In a world of creatures that seize what they hold, a protective reflex develops against every hand trying to grasp the other.

We can imprison a love in the memory by closing our eyes, but when we try to possess it, the thorns that touch our hands trigger a neural game.

One way or another, it is clear that we have much to learn within nature’s unique slippery, chaotic, non-possessive, and non-ownership flow.

If we could learn to create moments without possession, grasping, or holding in the objects we produce and transform and in every person we touch. If we could leave beautiful traces by touching and grow alongside those feelings.

If we could avoid remaining as the old Homo Faber, who sees others as mere tools for producing things, and instead become the self-constructing Homo Faber sui ipsius, how wonderful that would be.

As much as we can, of course.

(EN) (TR) (ES)

Kendine dokunur gibi sevmek

Kant “el akıldaki bir penceredir” der.

Düş ve düşünce dünyamızın odalarını açan ellerimiz, belli ki bizi Homo Faber yani alet yapan insan haline getirebilecek kadar bitirim.

Peki ne ayırıcı özelliği var bu insan ellerinin?

Richard Sennett Zanaatkâr kitabında, akrabalarımız olan maymunların ellerini dokunmak ve kavramak için kullandıklarını ancak insan elinin, özellikle de başparmağın benzersiz anatomik yapısı sayesinde, bir şeyi dengeli bir şekilde tutma yeteneğinin geliştiğini belirtiyor. Yani nesneye dokunmaktan veya onu avucumuz içine hapsetmekten vazgeçip, sağ elimizle onu düzgünce tutup devrimci sol elimizle de yontmaya başladığımızda, işin rengi değişmiş gözüküyor.

Velhasıl, alet yapmak için, nesneyi dengede tutan bir başparmağa ihtiyaçımız vardı. Ya da o parmak geliştiği için, nesne ile aramızdaki dengeyi bulmuş olduk.

Başparmak önemli, anladık.

O zaman başparmağın olmadığı veya tam olarak çalışmadığı bazı durumları düşünelim. Örneğin, sol başparmak derin bir şekilde kesilmiş olsun. Ne tencere iyi ovulur, ne de kapağı tam yerine oturur. İnstagram’da ekranı aşağı kaydırmak zorlaşır, hatta keyifle sevişmek bile aksar. Klavyede yazı yazarken sadece ‘boşluk koyma’ görevi verdiğimiz başparmaklar, aslında Jazz müziğinin ana ritmini tutar veya çiftçinin tırpanı ile ilişkisindeki olmazsa olmazıdır.

Haliyle ismini hak eden başparmağımız ve ellerimizle olan bu penceresel ilişkimiz, insanlara tarihin akışı içinde özel anlamlar yarattı. Bazı insanlar “el elden üstündür” ilkesini benimsedikleri için üretim-tüketim denkleminde avantajlı konumlara yerleştirildiler. Bazıları ise sadece kendini elini kullanarak rahatlatmak istedi, tuvallere maviler koydu. Kimisi terzi oldu, hem kendi hem de başkasının söküklerini dikti durdu. Oncası ele avuca sığmadı, ötekisi komşusuna yardım için işlere bir el attı ya da zamanla el oldu gitti. Öyle ya da böyle ellerimiz, sosyal, psikolojik ve linguistik onlarca anlam ve statü yarattı.

Eller gündelik hayatımıza bu denli işleyince, haliyle etrafımızdakilere onlar üzerinden nasıl tahakküm ettiğimizi ya da bizzat pencerelerimizin evimizi nasıl sınırlayabildiğini unutur olduk.

Misal ellerimizi kullanmadan yaşasak nasıl olurdu acaba?

Sevdiğimiz insanlara nasıl ulaşırdık? Kapıları ve pencereleri olan mekanlardan korkar mıydık nasıl açacağız onları diye? Nasıl sevişir, nasıl sanat yapardık? Ne yer, ne içerdik? Koparmadan dalından mı ısırırdık yemişleri? Gözlerimize, alnımıza, ayaklarımıza, sesimize ya da nefesimize daha erotik anlamlar mı yüklerdik? Alet yapıp devrim yapan bu insan, elleri ya da baş parmağı (!) olmadan devrim adına neler yapardı?

Hadi biraz daha ilerleyelim:

Akrabamız olmayan, eli işte gözü oynaşta ya da el emeği göz nuru şeylerle geçinmeyen canlıları düşünelim. Onların temas ve madde ilişkisi nasıl? Bir çiçek, bir sinek, bir köpek ya da bir rüzgar gibi olsak 24 saat boyunca, bu şahsına münhasır başparmaklı bedenimize dönünce neler hissederdik?

Halbuki tutmadan, onu-bunu çıkarımız için dönüştürmeden, sadece temas etmek, varlıklar arasında iletişimin en naif özelliklerinden biri.

Dokunmak, sahiplenmekten uzak, sadece o anın tadını çıkarmak için yapılan masum bir eylem gibi. Maddeyi ele geçirmek değil, sadece onunla bir an için bütünleşmek isteyen ilkel bir güzellik misali.

Yürürken çiçeğin rengine, sahildeki ılık kuma, oksitosin arzusunda kediye ya da yıllanmış dostunun sırtına dokunmak. Elinle değil bütünlüğünle dokunmak. Bir çıkar gözetmeden, işe başparmağını karıştırmadan, sadece anlamak için, hissetmek ve tanımak için dokunmak.

Zamanın yanağından bir makas alır gibi hesapsızca sever miydik o zaman çevremizdekileri? Kendimize temas eder gibi sahiplenmeden, sadece birlikte var hissetmek için dokunmayı öğrensek nasıl olurdu bağlarımız?

Halbuki dokunmaktan vazgeçtiğimizde, tutmak bir karar, bir değişim isteği anlamına geliyor. Belki elimizdekini kontrolümüz altına alma ya da onu başka bir şeye dönüştürme arzusunu ima ediyor. Tutmak, bir düşünceyi veya bir nesneyi, kaçmasın, bende kalsın diye ‘kavrama’ isteği. Tutmak mülkiyetin ilk eylemi, sahiplenmenin kocakarılaşmış hecesi.

Dokunmaya romantik bir toleransı olan dünya, bu yüzden belki de tutmanın bir şeyi elde etme isteğine karşı oldukça önyargılı.

“Beni kategorize etme” diyen nesneler, dokunmaya ilgili ama hapsetme konusunda temkinli. Kirpinin dikenleri gibi, kavramaya çalıştığımız şeyler (henüz öldürmediysek onları) bize aktif olarak direnir. Tuttuğunu koparan canlıların dünyasında, karşısındakini kavramaya çalışan her ele karşı, bir koruma refleksi gelişir.

Bir sevgiyi gözünü yumup hafızanın içinde hapsedebiliriz, ama onu sahiplenmeye çabaladığımızda elimize dokunan dikenler sinirsel bir oyun başlatır.

Öyle ya da böyle, belli ki doğanın kendine özgü o kaygan, kaotik, sahiplenmeyen, mülkiyetsiz akışı içinde öğrenecek çok şeyimiz var.

Ürettiğimiz ve dönüştürdüğümüz nesnelerde ve temas ettiğimiz her insanda sahiplenmeden, kavramadan ve tutmadan anlar yaratabilmeyi öğrensek. Dokunarak güzel izler bırakabilsek ve o hislerle birlikte büyüyebilsek.

Çevremizdekileri kullanan, onları sadece aletler üretmek için vesile olarak gören o eski Homo Faber olarak kalmasak, kendini inşa eden Homo Faber sui ipsius olmayı becerebilsek, ne güzel olurdu.

Elimizden geldiğince tabi.

---

(EN) (TR) (ES)

Amar como si te tocaras a ti mismo

Kant dice: “es una ventana a la mente.”

Nuestras manos, que abren las habitaciones de nuestro mundo de sueños y pensamientos, son evidentemente lo suficientemente capaces como para convertirnos en Homo Faber, el ser humano que fabrica herramientas.

Entonces, ¿cuál es la característica distintiva de estas manos humanas?

En su libro “El Artesano”, Richard Sennett señala que nuestros parientes primates utilizan sus manos para tocar y agarrar, pero la estructura anatómica única de la mano humana, especialmente el pulgar, permite desarrollar la habilidad de sostener algo de manera equilibrada. Esto significa que, cuando dejamos de simplemente tocar un objeto o encerrarlo en nuestras palmas y comenzamos a sostenerlo correctamente con nuestra mano derecha mientras esculpimos con nuestra mano izquierda revolucionaria, la naturaleza de la tarea cambia.

En resumen, necesitábamos un pulgar para mantener el objeto en equilibrio. O quizás, debido a que ese dedo se desarrolló, encontramos el equilibrio entre el objeto y nosotros mismos.

Entendemos la importancia del pulgar.

Ahora, consideremos algunas situaciones donde el pulgar está ausente o no funciona correctamente. Por ejemplo, si el pulgar izquierdo está profundamente cortado, las ollas no se pueden limpiar bien ni las tapas encajan adecuadamente. Desplazar la pantalla de Instagram se vuelve difícil, e incluso el placer de hacer el amor puede verse afectado. Los pulgares, a los que solo asignamos la tarea de ‘crear espacio’ en el teclado, en realidad sostienen el ritmo principal de la música jazz o son esenciales en la relación con la guadaña del agricultor.

Así, nuestros pulgares, que merecen su nombre, y nuestra relación con nuestras manos han creado significados especiales para los humanos a lo largo del flujo de la historia. Algunas personas han sido colocadas en posiciones ventajosas en la ecuación de producción y consumo porque abrazaron el principio de que “la mano es superior a la mano.” Otros simplemente querían aliviarse usando sus manos, aplicando azules a los lienzos. Algunos se convirtieron en sastre, cosiendo las rasgaduras de ambos, de sí mismos y de otros. Muchos no pudieron ser contenidos, mientras que otros extendieron una mano para ayudar a un vecino o se convirtieron en una mano con el tiempo. De una forma u otra, nuestras manos crearon numerosos significados y estatus sociales, psicológicos y lingüísticos.

A medida que las manos se integraron tanto en nuestras vidas diarias, comenzamos a olvidar cómo ejercimos dominio sobre quienes nos rodean a través de ellas o cómo nuestras propias ventanas podrían limitar nuestros hogares.

¿Qué pasaría si viviéramos sin usar nuestras manos?

¿Cómo alcanzaríamos a las personas que amamos? ¿Temeríamos a los lugares con puertas y ventanas, preguntándonos cómo abrirlas? ¿Cómo haríamos el amor o crearíamos arte? ¿Qué comeríamos y beberíamos? ¿Mordríamos frutas sin arrancarlas del árbol? ¿Asignaríamos significados más eróticos a nuestros ojos, frentes, pies, voces o respiraciones? ¿Qué haría el ser humano revolucionario que crea herramientas sin manos o pulgares?

Vamos a profundizar un poco más:

Consideremos criaturas que no son nuestros parientes, aquellas que no dependen de manos ni del trabajo manual. ¿Cuál es su relación con el tacto y la materia? Si fuéramos como una flor, una mosca, un perro o una brisa durante 24 horas, ¿qué sentiríamos al regresar a nuestros cuerpos únicos con pulgares?

Sin embargo, tocar sin transformar para nuestro propio beneficio es una de las características más ingenuas de la comunicación entre seres.

Tocar parece una acción inocente hecha solo para saborear el momento, distante de la posesión. Como una belleza primitiva que quiere fusionarse con la materia solo por un instante.

Caminar, tocar el color de una flor, la arena tibia en la playa, el gato deseando oxitocina, o la espalda de un amigo. Tocar no con tu mano, sino con tu totalidad. Tocar solo para entender, sentir y conocer, sin motivos ocultos, sin mezclar el trabajo del pulgar.

¿Amaríamos a quienes nos rodean de manera despreocupada, como si le tomáramos un tijeretazo al tiempo? Si aprendemos a tocar solo para sentir nuestra existencia compartida, sin reclamar propiedad, ¿cómo cambiarían nuestras conexiones?

Sin embargo, cuando dejamos de tocar, sostener algo significa una decisión, un deseo de cambio. Quizás implica el deseo de tomar el control de lo que tenemos o transformarlo en otra cosa. Sostener es el deseo de ‘agarrar’ una idea u objeto para que no se escape, para mantenerlo con nosotros. Sostener es el primer acto de propiedad, la sílaba maternalizada de la posesión.

El mundo, con una tolerancia romántica hacia el tacto, es quizás prejuicioso contra el deseo de sostener algo para obtenerlo.

Los objetos que dicen “no me categorices” están interesados en el tacto pero son cautelosos respecto a ser encerrados. Como las espinas de un erizo, las cosas que intentamos agarrar (si es que no las hemos matado) nos resisten activamente. En un mundo de criaturas que se adueñan de lo que sostienen, se desarrolla un reflejo de protección contra cada mano que intenta apoderarse de la otra.

Podemos encerrar un amor en la memoria cerrando los ojos, pero cuando intentamos poseerlo, las espinas que tocan nuestras manos desencadenan un juego neuronal.

De una forma u otra, está claro que tenemos mucho que aprender dentro del flujo único, resbaladizo, caótico, no posesivo y no propietario de la naturaleza.

Si pudiéramos aprender a crear momentos sin posesión, sin agarrar o sostener en los objetos que producimos y transformamos y en cada persona que tocamos. Si pudiéramos dejar huellas hermosas al tocar y crecer junto a esos sentimientos.

Si pudiéramos evitar seguir siendo el viejo Homo Faber, que ve a los demás solo como herramientas para producir cosas, y en su lugar convertirnos en el Homo Faber sui ipsius que se construye a sí mismo, qué hermoso sería.

Por supuesto, tanto como podamos.