(EN) (TR) (ES)

It is classic; when a person feels lost and bad about themselves, they idealize the past and cling to it.

A few centuries ago, Europe did something similar. Amid wars, migrations, dark ages, epidemics, and explorations, those who found themselves in chaos and uncertainty—wondering, “Have we fallen behind?”—first became lost, then felt bad about themselves. Naturally, they began to seek an idealized past to escape the present. The socio-cultural legacy of Rome and Greece came to the rescue just in time.

The story of the word “classic” actually summarizes this process of assistance quite well:

In the 6th century BCE, the famous Roman king Servius Tullius divided his people into six classes for taxation based on their wealth. At the top was the Classicus (Prima) class, and at the bottom was the Proletarius. The writings created by the upper class were referred to as scriptur classicus or classical literature.

In similar periods, philosophers like Thales, Anaximander, and Pythagoras existed in Greece. Thus, the Mediterranean began to resonate with the scents of science, philosophy, and inquiry.

A few centuries later, as Rome invaded the Greek colonies, our Classicists (like Cicero, Virgil, Titus, and Marcus Aurelius) became influenced by many early and medieval Greek philosophers and started to write about them (scriptur classicus).

Classics as reference books of the new age

Thanks to the empire, libraries, and the idea that knowledge is power, we have a significant amount of literature (letters, written works) remaining from that period. The Islamic sciences and translations that thrived in the 6th and 8th centuries helped these works endure over the centuries, becoming “bedside” books read in monasteries during the Middle Ages (not for awareness, but for seeking balance). In that time, students (those who sought knowledge) were referred to as classicus.

During the Renaissance, a dark and tumultuous time where religion and state affairs were intertwined, the upper classes of Europe, attempting to rise above the dark aspects of their past, turned to classical works that focused on the ideal human and knowledge (Humanism*). By extracting those who advocated for questioning, secular, and rational thought from these works, they attempted to construct a new history, a new identity, and a new concept of the individual. Thus, these classical works became a starting point and a reference for a new era.

The sparks that formed in Italy eventually spread to France and the rest of Europe with the French invasion of Rome in 1494 and the Sack of Rome in 1527. Writers like Dante and Petrarch utilized these classical works in areas such as human education, philosophy, and literature. In the periods of the Renaissance and afterward, these ancient classical works were generally categorized under the title “Humanities”** and were subjected to new analyses.

Humanists guiding the masses

Writers of the 16th and 17th centuries, such as Shakespeare, Erasmus, and Montaigne, were compelled to refer to the classics due to the upper class’s motto of “give me concise knowledge.” When these writers began to write not just for the upper class but for the general public, they aimed to instill empathy and respect in the newly emerging merchant and middle classes, teaching them to be reasonable and rational individuals. In other words, humanist writers began to act as a kind of “missionary,” teaching these new classes how to become ideal individuals.

Thus, the disorder emerging from wars and the break from religion, combined with the humanist pursuit of the “ideal individual,” provided a sense of meaning, identity, and order to the masses (at least to those at the top). According to this view, one should not stray from reason, passions should be restrained, and one should be aware of unreasonable impulses like pride and pleasure. While these thoughts bore resemblance to the teachings of the Church, they were rebellious and questioning, aiming to redirect humanity from mystical explanations and acceptance towards the questioning pagan individual of Ancient Greece.

Curiosity for the different and the pursuit of World Literature

Throughout history, it has been a common habit for dominant powers to perceive themselves as superior to other cultures and to impose their own culture on others. However, these “new missionaries,” influenced by the spread of Humanism, the increase in trade, and the effects of a globalizing world, gradually began to diverge from the classics and enter new inquiries. Perhaps they wished to create works appealing to the upper classes that would be forgotten in the future, who knows.

For example, writers like Voltaire and Herder, from the 16th and 17th centuries onward, engaged in a desire to search for themselves in the East and sought to incorporate what they learned there into their own cultures. Although the statement “we are superior, but there are also valuable things in others; we must not close ourselves off” carries a colonial subtext, it was a valuable period in terms of new and eclectic inquiries.

This movement served as a pioneering perspective for writers like Goethe, who sought to develop concepts such as World Literature (Weltliteratur) with a more egalitarian, inclusive, and even humble perspective. According to Goethe, a writer should first try to understand their own culture and then meet the different, criticize it, and incorporate some values to integrate with it. For instance, while Goethe found Indian poetry complex and imaginative, he viewed Chinese writings as wise and gentle. He was influenced by the “coldness” of the concept of ‘beauty’ there and sought warmth in Iranian poetry, intending to create a new concept of humanism by combining it with “classics” in his works. Hafiz’s deep wisdom and passion profoundly impacted him, inspiring many of his works with the tale of Zuleikha. Similarly, Sadık’s mystical style inspired Nietzsche’s “Thus Spoke Zarathustra” and Rilke’s “The Garden of Asmara.”

Thus, literature, previously perceived solely as Greek poetry and the philosophical discussions of the upper classes, gradually evolved to incorporate the emotions of various geographies, the issues of different classes, and other genres like the novel. It became enriched, more inclusive, “beautified,” and thrived like everything that freely diversifies.

Sources

Damrosch, David. “How to Read World Literature.” Princeton University Press, 2009.

Meriç, Cemil. ‘Kırk Ambar’. İletişim Yayınları, 2016.

Meriç, Cemil. ‘Batı Edebiyatı’. İletişim Yayınları, 2017.

Moran, Berna. ‘Edebiyat Üzerine’. İletişim Yayınları, 2009.

Notes:

*Initially, those who lived the tradition of Ancient Greece and knew the language were referred to as humanists.

** Humanities, influenced by Jesuit priests, was also a modest form of education that taught ancient languages and responded to humanity’s search for higher meaning.

————————————————————————————

(EN) (TR) (ES)

Klasik Romantikler

Klasiktir, insan kendini kayıp ve kötü hissedince geçmişi idealize eder ve ona sarılıverir.

Bundan birkaç yüzyıl önce Avrupa da benzerini yaptı. Savaşlar, göçler, karanlık çağlar, salgın hastalıklar ve keşiflerle kosmopolitleşip (dünya vatandaşı olup) ortada kalıverenler derken bir kaos, bir bilinmezlik, bir “geride mi kaldık biz” korkusu içinde önce kayboldu, sonra kendini kötü hissetti. Haliyle, şimdiden kaçmak için idealize edilecek bir geçmiş aramaya başladı. Roma ve Yunan’ın sosyo-kültürel mirası ise tam zamanında imdada yetişti.

Klasik kelimesinin hikayesi, aslında bu yardım süreci gayet iyi özetliyor:

MÖ 6. yüzyılda yaşayan ünlü Roma kralı Servis Tallius halkını kazandığı paraya göre vergilendirmek için altıya ayırır. Tepede Classicus (Prima) sınıfı vardır, en altta ise Proletarius. Üst sınıfın okuduğu çizdiği şeyler ise scriptur classicus ya da klasik yazın olarak adlandırılır.

Benzer dönemlerde Yunan’da Thales, Anaksimandros ve Pythagoras gibi filozoflar var. Haliyle Akdeniz içinde bir bilimdir, felsefedir, sorgulamadır kokusudur başlamış.

Birkaç yüzyıl sonra Roma, Yunan kolonilerini işgal ettikçe bizim Classicuslar (Cicero, Vergilius, Titus, Marcus Aurelius gibi) erken ve orta dönem pek çok Yunan filozofundan etkilenecek ve onlar hakkında yazmaya çizmeye başladı (criptur classicus).

Yeni çağların referans kitapları olarak klasikler

İmparatorluk, kütüphane, bilginin güç olması derken sağolsunlar elimizde epey bir literatür (harf, yazılı eser) kaldı o döneme dair. 6 ve 8. yy’da altı çağını yaşayan İslam bilimi ve çevirileri de sayesinde zamana direnen bu eserler adeta yüzyıllar boyu adeta “baş ucu” kitapları oldu, ortaçağda manastırlarda okutuldu (farkındalık değil denge arayışı için). Öyle ki o dönemde talebeye (bilgiyi talep edene), classicus denildi.

Rönesans dönemi de karanlık, çalkantılı, din ve devlet işlerinin dolamaç olduğu bir zamanda, kendi mazisinin karanlık yanından sıyrılmaya çalışan Avrupa’nın üst sınıfları, ideal insan ve bilgiyi odaklayan klasik eserlere (Humanizm*) yöneldi. Bu eserlerden sorgulayan, laik ve rasyonel düşünceyi savunanların cımbızlanması ile sil baştan yeni bir tarih, yeni bir kimlik, bir birey kavramı ve omurgasını inşa etmeye çabaladılar. Haliyle bu klasik eserler, yeni bir çağ için bir tür başlangıç ve referans noktası oldu.

Derken İtalya’da şekillenen bu kıvılcımlar, 1494’te Fransa’nın Roma’yı işgali ve 1527’de Roma Yağması ile Fransa’ya ve Avrupa’nın geri kalanına yayıldı. Dante ve Petrarca gibi yazarlar, insanın yetiştirilmesi, felsefe ve edebiyat gibi alanlarda bu klasik eserler kullandı. Rönesans ve sonrası dönemlerde ise genel olarak bu eski klasik eserler “Humanities”** başlığında toplandı ve üzerine yeni analizler yapıldı.

Kitlelere yol gösteren humanistler

Shakespeare, Erasmus ya da Montaigne gibi 16. ve 17. yüzyıl yazarları da, özellikle üst sınıflarının ‘bana hap bilgi verin‘ düsturu sebebiyle klasiklere atıfta bulunarak yazmaya mecbur kaldılar. Aynı yazarlar, üst sınıfa değil genel halka yazmaya başladıklarında ise, bu kez yeni oluşan tüccar ve orta sınıfa empati ve saygı aşılamaya, makul ve rasyonel insanlar olmayı öğretmeye çalıştılar. Başka bir deyişle humanist yazarlar, yeni doğan sınıflara ideal birey olmayı öğreten bir tür ‘misyoner’ olmaya başladılar.

Velhasıl, savaşlar ve dinden kopuş gibi çalkantılarla ortaya çıkan düzensizlik, humanizmin ‘ideal birey arayışı’ ile kitlelere (en azından tepedekilere) bir anlam, bir kimlik ve düzen sağladı. Buna göre, akıl dışına çıkılmamalı, tutkular dizginlenmeli, kibir ve haz gibi insanı dürtüklüyen makul olmayan şeylerin farkına varılmalıydı. Bu düşünceler Kilise’nin öğretilerine benzese de, insanı mistik açıklamalar ve kabulleniş yerine Antik Yunan’ın sorgulayan pagan bireyine yönlendirmek istemesi açısından asi ve sorgulayıcı, haliyle farklıydı.

Farklıya merak ve Dünya Edebiyatı arayışı

Tarih boyunca egemen güçlerin kendilerini diğer kültürlerden üstün görmesi ve kendi kültürlerini başkalarına empoze etmesi bilindik bir alışkanlıktır. Ancak bu “yeni misyonerler”, Humanizmin yaygınlaşması, ticaretin artması ve küreselleşen dünyanın etkisiyle zamanla klasiklerden ayrılıp yeni arayışlara girmeye başladılar. Belki de kendileri, gelecekte unutulacak olan üst sınıflara hitap eden eserler vererek şimdiki zamanın klasikleri olmak istiyorlardı, kim bilir.

Mesela, Voltaire ve Herder gibi yazarlar, 16. ve 17. yüzyıllardan itibaren farklılıklara duydukları merakla, Doğu’da kendilerini arama arzusu ve oradan öğrendiklerini kendi kültürlerine eklemek isteği içine girdiler. Her ne kadar burada “biz üstünüz ama onlarda da değerli şeyler var, kendimizi kapatmamamız lazım” söylemi sömürgeci bir alt metin barındırsa da, yeni ve eklektik arayışlar açısından değerli bir dönemdi bu.

Bu akım, Goethe gibi ‘romantikler’ için öncü bir bakış açısı oldu. Bu yazarlar biraz daha eşitlikçi ve bütünleyici, hatta mütevazı bir bakış açısıyla Dünya Edebiyatı (Weltliteratur) gibi kavramları geliştirmek istediler. Öyle ki Goethe’ye göre yazar önce kendi kültürünü anlamaya çalışmalı ve sonra farklı olanla tanışmalı, onu eleştirmeli, bazı değerleri içlerine alıp onunla bütünleşmeliydi. Misal Goethe, Hint şiirini karmaşık ve hayalci bulurken, Çin yazılarını bilge ve nazik buldu. Buralarındaki ‘güzellik‘ kavramının soğukluğundan etkilenip, ısınmak için İran şiirine gittik ve eserlerinde onu ‘klasiklerle’ eklektik bir şekilde birleştirerek yeni bir humanizm kavramı oluşturmak istedi. Hafız’ın derin bilgeliği ve tutkusu onu derinden etkiledi ve Züleyha aşkını pek çok eserine ilham kaynağı olarak kullandı. Benzer şekilde, Sadık’ın mistik üslubu, Nietzsche’nin “Böyle Buyurdu Zerdüşt” ve Rilke’nin “Asma Bahçeleri” eserlerine ilham verdi.

Haliyle önceden sadece Yunan şiiri gibi algılanan edebiyat ve üst sınıfların felsefe sohbetleri olan ‘klasikler’, zamanla içine farklı coğrafyaların duygularını, sınıfların sorunlarını ve roman gibi başka türleri de alarak evrim geçirdi. Zenginleşti, daha kapsayıcı oldu, ‘güzelleşti’ ve özgürce çeşitlenen her şey gibi bereketlendi.

Kaynaklar

• Damrosch, David. “How to Read World Literature.” Princeton University Press, 2009

• Meriç, Cemil. ‘Kırk Ambar‘. İletişim Yayınları, 2016

• Meriç, Cemil. ‘Batı Edebiyatı’. İletişim Yayınları, 2017

• Moran, Berna. ‘Edebiyat Üzerine’. İletişim Yayınları , 2009

Notlar:

*İlk başlarda Eski Yunan geleneğini yaşayan ve dil bilen insanlara humanist denilirdi.

**Humanities, Cizvit papazlarının da etkisiyle, eski dillerin öğretildiği ve insanın üst anlam arayışına cevap veren mütevazı bir eğitimin de adıydı.

---

(EN) (TR) (ES)

Los Románticos Clásicos

(EN) (TR) (ES)Es clásico; cuando una persona se siente perdida y mal consigo misma, idealiza el pasado y se aferra a él.

Hace unos siglos, Europa hizo algo similar. En medio de guerras, migraciones, épocas oscuras, epidemias y exploraciones, aquellos que se encontraron en el caos y la incertidumbre—preguntándose, “¿Nos hemos quedado atrás?”—primero se perdieron, luego se sintieron mal. Naturalmente, empezaron a buscar un pasado idealizado para escapar del presente. El legado sociocultural de Roma y Grecia llegó al rescate justo a tiempo.

La historia de la palabra “clásico” resume muy bien este proceso de ayuda:

En el siglo VI a.C., el famoso rey romano Servio Tulio dividió a su pueblo en seis clases para cobrar impuestos según su riqueza. En la cima estaba la clase Classicus (Prima), y en la base, la Proletarius. Lo que leía y escribía la clase alta se denominaba scriptur classicus o literatura clásica.

En la misma época, en Grecia, había filósofos como Tales, Anaximandro y Pitágoras. Así, se inició un aroma de ciencia, filosofía y cuestionamiento en el Mediterráneo.

Unos siglos más tarde, a medida que Roma invadía las colonias griegas, nuestros Classicus (como Cicerón, Virgilio, Tito, Marco Aurelio) se verían influidos por muchos filósofos griegos de la antigüedad y la media, comenzando a escribir sobre ellos (criptur classicus).

Los clásicos como libros de referencia de las nuevas eras

Mientras se hablaba del imperio, las bibliotecas y el poder del conocimiento, gracias a ellos, nos quedó una considerable literatura (letras, obras escritas) de esa época. La ciencia islámica y las traducciones que florecieron entre los siglos VI y VIII preservaron estas obras, que se convirtieron en auténticos “libros de cabecera” a lo largo de los siglos, leídos en los monasterios durante la Edad Media (no por conciencia, sino por búsqueda de equilibrio). En aquella época, a los estudiantes (a quienes solicitaban conocimiento) se les llamaba classicus.

En el Renacimiento, un tiempo oscuro y tumultuoso, en el que la religión y los asuntos estatales estaban entrelazados, las clases altas de Europa, que intentaban escapar de las sombras de su pasado, se dirigieron a las obras clásicas que centraban la atención en el ser humano ideal y el conocimiento (Humanismo*). A través de la extracción de las obras que defendían el pensamiento laico y racional, intentaron reconstruir una nueva historia, una nueva identidad, un concepto de individuo y su columna vertebral. Así, estas obras clásicas se convirtieron en un punto de inicio y referencia para una nueva era.

De esta manera, las chispas que se formaron en Italia se expandieron hacia Francia y el resto de Europa tras la invasión de Roma por Francia en 1494 y el saqueo de Roma en 1527. Autores como Dante y Petrarca utilizaron estas obras clásicas en áreas como la educación del ser humano, la filosofía y la literatura. En las épocas del Renacimiento y posteriores, en general, estas viejas obras clásicas se agruparon bajo el título de “Humanidades”** y se les realizaron nuevos análisis.

Los humanistas que guiaban a las masas

Los escritores de los siglos XVI y XVII, como Shakespeare, Erasmo o Montaigne, se vieron obligados a referirse a los clásicos debido al principio de sus clases altas de “dame información breve”. Cuando estos mismos autores comenzaron a escribir para el público en general, en lugar de la clase alta, intentaron inculcar empatía y respeto hacia la nueva clase comerciante y media, tratando de enseñarles a ser personas razonables y racionales. En otras palabras, los escritores humanistas comenzaron a ser una especie de “misioneros” que enseñaban a las nuevas clases a convertirse en individuos ideales.

En resumen, el desorden que surgió a raíz de guerras y rupturas con la religión proporcionó, a través de la “búsqueda del individuo ideal” del humanismo, un sentido, una identidad y un orden a las masas (al menos a las de arriba). Según esto, no se debía salir de la razón, se debían controlar las pasiones, y se debía ser consciente de cosas irracionales que incitan al ser humano, como el orgullo y el placer. Aunque estos pensamientos se asemejaban a las enseñanzas de la Iglesia, eran rebeldes y cuestionadores en el sentido de que buscaban guiar al ser humano hacia el individuo pagano y cuestionador de la Antigua Grecia en lugar de a explicaciones místicas y aceptación.

La curiosidad por lo diferente y búsqueda de la Literatura Mundial

A lo largo de la historia, es común que los poderes dominantes se vean a sí mismos como superiores a otras culturas y traten de imponer su propia cultura a los demás. Sin embargo, estos “nuevos misioneros”, con la expansión del Humanismo, el aumento del comercio y el impacto de un mundo cada vez más globalizado, comenzaron a separarse de los clásicos y a entrar en nuevas búsquedas. Quizás querían convertirse en los clásicos de su tiempo, dirigiéndose a las clases altas que, en el futuro, serían olvidadas.

Por ejemplo, autores como Voltaire y Herder, desde los siglos XVI y XVII, comenzaron a explorar la curiosidad por las diferencias, el deseo de buscarse a sí mismos en Oriente y la intención de incorporar lo aprendido allí a sus propias culturas. Aunque aquí la afirmación de “somos superiores, pero hay cosas valiosas en ellos, no debemos cerrarnos” encierra un trasfondo colonial, fue un período valioso en términos de nuevas y eclécticas búsquedas.

Este movimiento se convirtió en una perspectiva pionera para “románticos” como Goethe. Estos autores buscaban desarrollar conceptos como la Literatura Mundial (Weltliteratur) desde un enfoque más igualitario, integrador e incluso humilde. Según Goethe, el escritor debía primero intentar entender su propia cultura y luego conocer lo diferente, criticarlo, absorber algunos valores y fusionarse con él. Por ejemplo, Goethe encontraba la poesía hindú compleja y soñadora, mientras que consideraba que los textos chinos eran sabios y amables. Atraído por la frialdad del concepto de “belleza” en estas culturas, se acercó a la poesía persa para calentar su obra, deseando crear un nuevo concepto de humanismo al combinarla de manera ecléctica con los “clásicos”. La profunda sabiduría y pasión de Hafiz lo impactaron profundamente, y el amor de Zuleyha se convirtió en una fuente de inspiración para muchas de sus obras. De manera similar, el estilo místico de Sadık inspiró obras como “Así habló Zaratustra” de Nietzsche y “Los Jardines Colgantes” de Rilke.

Por lo tanto, la literatura, que antes se percibía solo como poesía griega y como conversaciones filosóficas de las clases altas, evolucionó para incluir las emociones de diferentes geografías, los problemas de las clases y otros géneros como la novela. Se enriqueció, se volvió más inclusiva, “hermosa” y, como todo lo que se diversifica libremente, floreció.

Fuentes

Damrosch, David. “How to Read World Literature.” Princeton University Press, 2009

Meriç, Cemil. ‘Kırk Ambar’. İletişim Yayınları, 2016

Meriç, Cemil. ‘Batı Edebiyatı’. İletişim Yayınları, 2017

Moran, Berna. ‘Edebiyat Üzerine’. İletişim Yayınları , 2009

Notas:

*Al principio, se llamaba humanista a quienes vivían la tradición de la Antigua Grecia y conocían el idioma.

**Humanities, influenciada también por los padres jesuitas, era el nombre de una modesta educación que enseñaba lenguas antiguas y respondía a la búsqueda de un significado superior por parte del ser humano.